Editorial - Het Ziekenhuis en u - 18e editie
Een kwestie van leven
Seksuele gezondheid raakt aan wat er in ons het meest leeft: verlangen, tederheid, genot, de wens om een kind te krijgen, ons zelfbeeld. De Wereldgezondheidsorganisatie beschouwt seksualiteit als een centraal kenmerk van de mens, gedurende ons hele leven. Het is ook al lang geen taboe meer om erover te praten, behalve als het gaat om zieken, bejaarden of mensen met een beperking. Bij hen is het een onderwerp dat niet wordt aangesneden tijdens de raadplegingen, niet door de patiënt en ook niet door de arts.
Seksualiteit verandert in de loop van de tijd: de menopauze, de geleidelijke afname van het testosterongehalte bij mannen en hoge leeftijd brengen veranderingen teweeg, zonder dat de seksualiteit echter volledig verdwijnt. Maar iemands seksuele gezondheid kan ook, soms op zeer ingrijpende wijze, op zijn kop worden gezet door kanker en de bijhorende behandelingen, een ruggenmergletsel na een ongeval, een psychisch trauma of een verkrachting. Die gebeurtenissen hebben een enorme impact, maar iemands seksualiteit bestond al voor ze plaatsvonden en verdient het om ook erna te worden verzorgd.
Preventie maakt daar deel van uit. Het papillomavirus, dat via seksueel contact wordt overgedragen, veroorzaakt bij mannen ook keel-, anale en peniskanker. Sinds 2019 wordt het vaccin op school zowel aan jongens als aan meisjes aangeboden; in Franstalig België heeft echter amper één op de twee jongens beide doses gekregen. Screening op hiv en andere seksueel overdraagbare aandoeningen (soa’s) kan gewoon bij de huisarts zonder dat er een reden moet worden opgegeven.
Maar al te vaak stelt de patiënt de vraag pas aan het einde van een raadpleging, met de hand op de deurklink, op weg naar buiten. En dat komt natuurlijk ook omdat niemand anders ze eerder heeft gesteld. Bij het H.U.B hebben teams het initiatief genomen: bij het CTR wordt elke nieuwe medewerker bij zijn of haar indiensttreding gesensibiliseerd over deze gesprekken; bij oncologie worden workshops over ‘Kanker en intimiteit’ georganiseerd voor zowel vrouwelijke als mannelijke patiënten. Als de patiënt de vraag niet stelt, is het aan de teams om ze te stellen. Het antwoord ligt echter altijd bij de patiënten.
In dit nummer komen de teams aan het woord die hebben geleerd om over deze onderwerpen te praten, van vruchtbaarheid tot hoge leeftijd, zorgzaam en zonder te oordelen. Hier vindt u antwoorden, relevante doorverwijzingen en misschien ook de juiste woorden om het gesprek op gang te brengen tijdens uw volgende afspraak.
Veel leesplezier, en laten we er vooral over praten.
Jean-Michel Hougardy, Algemeen medisch directeur